Jak nie zaczynać przemówienia? Początki wystąpień, których należy unikać

4 min czytania

Przemówienia nie należy zaczynać od samego powitania, przeprosin, podważania własnych kompetencji, zapowiedzi „nie zabiorę dużo czasu" ani od stwierdzenia, że przedmówcy powiedzieli już wszystko. Te otwarcia łączy jedno: marnują pierwsze sekundy wystąpienia, w których uwaga odbiorców jest największa, i osłabiają autorytet mówcy, zanim ten przejdzie do sedna.

Równie ważne jak to, od czego rozpocząć wystąpienie, jest to, jakich zwrotów unikać. Wielu mówców już w pierwszych sekundach nieświadomie osłabia swój autorytet i traci uwagę odbiorców. Zamiast budować zainteresowanie, rozpoczynają od zdań, które niczego nie wnoszą lub wręcz podważają ich wiarygodność.

5 zwrotów, które osłabiają początek wystąpienia

Poniższe otwarcia pojawiają się na konferencjach, spotkaniach firmowych i uroczystościach nagminnie - właśnie dlatego, że brzmią bezpiecznie i grzecznie. Problem w tym, że żadne z nich nie realizuje podstawowego zadania wstępu, czyli zdobycia uwagi i życzliwości słuchaczy.

1. „Serdecznie Państwa witam…"

To jeden z najczęściej spotykanych sposobów rozpoczynania wystąpień. Problem polega na tym, że sam w sobie nie przyciąga uwagi ani nie zachęca do dalszego słuchania. Jest jedynie grzecznościowym powitaniem. Co więcej, w etykiecie językowej słowo „witam" nie zawsze jest właściwe, szczególnie w sytuacjach, kiedy grupą odbiorców są osoby o wyższym statusie niż mówca.

Zamiast kończyć wstęp na powitaniu, warto już po kilku słowach przejść do elementu, który zaciekawi odbiorców, na przykład pytania, historii lub zaskakującej informacji.

2. „Nie jestem ekspertem…"

Niektórzy mówcy próbują zdobyć sympatię publiczności poprzez nadmierną skromność. Choć takie zdania mają często zmniejszyć własny stres, w rzeczywistości obniżają wiarygodność mówcy (ethos). Skoro sam podważa swoje kompetencje, trudno oczekiwać, że publiczność będzie je budowała za niego.

Podobnie działają zwroty:

„Przygotowałem się w ostatniej chwili…" „To moje pierwsze takie wystąpienie…"

3. „Przepraszam, że…"

Rozpoczynanie przemówienia od przeprosin zwykle nie jest dobrym rozwiązaniem. Jeżeli problem nie ma faktycznego wpływu na odbiorców, najczęściej nawet go nie zauważą. Zwracając na niego uwagę, mówca sam tworzy przeszkodę, której wcześniej nie było. Zdarza się też, że mówca chce być nadmiernie skromny i w rezultacie uwypukla brak pewności siebie („przepraszam, ale się stresuję").

W niektórych sytuacjach może to zwiększyć przychylność odbiorców, ale ostatecznie mówca więcej na tym traci. Przeprosiny są uzasadnione wyłącznie wtedy, kiedy doszło do faktycznego zaniechania, na przykład spóźnienia mówcy na prelekcję - taka sytuacja wymaga wyjaśnienia i przeprosin z szacunku do odbiorców.

4. „Mam tylko parę slajdów…" lub „Nie zabiorę dużo czasu…"

Publiczność przyszła wysłuchać wystąpienia, a nie informacji o liczbie slajdów czy czasie przygotowań. Takie komunikaty nie budują ani zainteresowania, ani zaangażowania odbiorców. Często sugerują wręcz, że sam mówca nie jest przekonany o wartości swojego wystąpienia. Warto wykreślić ze swoich wystąpień zdania sugerujące nadmierną niepewność czy niską wartość własnej mowy.

5. „Tak jak przedmówcy powiedzieli…"

To jedno z najgorszych otwarć wystąpień publicznych. Jeżeli mówca stwierdza, że temat został już wyczerpany, odbiorcy mogą zadać sobie pytanie, po co mają słuchać kolejnych minut wystąpienia. Znacznie lepiej pokazać własną perspektywę lub zapowiedzieć nowy sposób spojrzenia na omawiane zagadnienie.

Nawiązanie do wcześniejszych mówców ma sens tylko wtedy, gdy prowadzi do nowej perspektywy. Dobry mówca nie powtarza tego, co już zostało powiedziane. Rozwija wcześniejsze myśli, polemizuje z nimi albo pokazuje je z innego punktu widzenia.

Pierwsze zdanie powinno zachęcać do słuchania

Pierwsze słowa wystąpienia nie są miejscem na tłumaczenia, przeprosiny ani informacje organizacyjne. Ich zadaniem jest wzbudzenie ciekawości, zbudowanie wiarygodności mówcy i przygotowanie odbiorców do dalszej części przemówienia.

Zamiast wymienionych zwrotów lepiej sięgnąć po jeden z pięciu sprawdzonych sposobów na rozpoczęcie przemówienia - pytanie retoryczne, historię, cytat, komplement lub odwołanie do wspólnych doświadczeń. Tego, jak konstruować mocne otwarcia dopasowane do sytuacji, uczę podczas szkoleń z wystąpień publicznych.

FAQ - najczęstsze pytania o błędy na początku wystąpienia

Czy w ogóle nie witać się z publicznością?

Powitanie może paść, ale nie powinno być całym wstępem. Bezpieczny układ to jedno krótkie zdanie grzecznościowe („Dzień dobry Państwu"), a zaraz po nim element przyciągający uwagę. Warto też pamiętać, że forma „dzień dobry" jest w polskiej etykiecie językowej bezpieczniejsza niż „witam".

Co zrobić, gdy przedmówca faktycznie omówił mój temat?

Nie deklarować tego wprost. Lepiej potraktować wcześniejsze wystąpienie jako punkt wyjścia: rozwinąć jeden wątek, pokazać inną perspektywę lub odnieść temat do doświadczeń konkretnej grupy odbiorców. Częściowe pokrywanie się treści jest naturalne - problemem jest dopiero komunikowanie go jako braku.

Czy przyznanie się do stresu zawsze osłabia mówcę?

Na początku wystąpienia tak, ponieważ kieruje uwagę odbiorców na słabość, zanim mówca zdąży zbudować wiarygodność. Jeśli stres jest widoczny, skuteczniejsze jest po prostu mówienie dalej - publiczność zwykle przestaje go zauważać po kilkudziesięciu sekundach, o ile sam mówca nie uczyni z niego tematu.

Pracujesz nad własnym wystąpieniem? Przygotujemy je razem - na Twoim materiale.

Napisz do mnie

← Wróć do artykułów